Bu soruyu bana en çok sorulan sorulardan biri yaptı: "Hap kullanmaya başladım, canım hiçbir şey istemiyor, ilacın suçu olabilir mi?" Ben doktor değilim, yazdıklarım doktor tavsiyesi değil. Ama okuduklarımı, uzmanlardan duyduklarımı ve yaşayan kadınların anlattıklarını derleyip anlaşılır bir şekilde yazmaya çalışacağım. İlaç değiştirmeden önce mutlaka doktora danış.

Kısa cevap: bazen evet, herkeste değil

Bazı ilaçların cinsel isteği, uyarılmayı ya da orgazmı etkilediği biliniyor. Ama etkinin olup olmayacağı kişiden kişiye değişiyor. Aynı ilacı kullanan iki kadından biri hiçbir şey fark etmezken diğeri çok net bir fark yaşayabilir. Bu yüzden "bu ilaç kesin düşürür" ya da "kesinlikle düşürmez" diye bir şey yok.

Doğum kontrol hapı

Kombine hapların bazı kadınlarda cinsel isteği azalttığına dair şikâyetler var. Bunun bir açıklaması, hapın vücuttaki serbest testosteron düzeyini düşürebilmesi. Ama bütün çalışmalar aynı sonucu göstermiyor, bazı kadınlar için hap tam tersine rahatlatıcı olabiliyor: hamilelik korkusu kalkıyor, adet ağrısı azalıyor, istek artıyor. Yani iki yönde de hikâye var.

Hap başladıktan sonra isteğin değiştiğini düşünüyorsan:

  • Bunu doktorunla paylaş. "Biraz bekle, geçer" demesi de olası, ama farklı bir hap, farklı bir yöntem (örneğin spiral) gibi seçenekler de var.
  • Haplar arasında hormon türü ve dozu farklı olabiliyor. Biri sana uymayabilir, diğeri uyar.
  • Kendi kendine bırakırsan hem gebelik riski hem de adet düzensizliği başlayabilir.

Antidepresanlar

Özellikle SSRI grubu antidepresanlar (seçici serotonin gerialım inhibitörleri) cinsel yan etkileriyle bilinir. İstek azalması, uyarılma güçlüğü ve orgazma ulaşma zorluğu en sık görülenler. Her kullanan bunu yaşamıyor ama yaşayan çok. Bu bazen ilacın ilk haftalarında geçici, bazen devam eden bir durum olabiliyor.

İşin zor tarafı şu: depresyon da cinsel isteği düşürüyor. Yani istek kaybı ilaçtan mı, hastalıktan mı anlamak güç olabiliyor. Bu yüzden hekim önce ilaçtan önceki durumunu sormak isteyebilir.

Doktorun bu durumda yapabilecekleri:

  • Dozu ayarlamak ya da ilacı günün farklı bir saatine kaydırmak.
  • Aynı etkiyi yapan ama cinsel yan etkisi daha az olan bir ilaca geçmek.
  • Psikoterapi ya da cinsel terapi desteği önermek.

Çok önemli: Antidepresanı ani şekilde bırakmak, kesilme belirtilerine ve depresyonun geri dönmesine yol açabilir. Yan etkiden rahatsızsan mutlaka doktora söyle, kendi başına karar verme.

Başka hangi ilaçlar etkileyebilir?

Kan basıncı ilaçları, bazı mide ilaçları, uyuşturucu ağrı kesiciler, bazı hormon tedavileri. Bunların hepsi herkeste etki etmez ama "yeni bir ilaç başladım, canım hiç istemiyor" diyorsan zamanlamaya dikkat et. İlaçla isteksizlik arasındaki bağı çoğu zaman fark eden de hasta oluyor.

Doktora giderken ne söylemeli?

Utandığın için yan etkiyi saklamak yerine şunları net söyle:

  • İlaca ne zaman başladın, isteğin ne zaman düşmeye başladı?
  • İsteksizlik yalnızca ilişkide mi, günlük hayatta da mı (örneğin keyif almama)?
  • Ağrı, kuruluk ya da başka şikâyet var mı?
  • Başka ilaç ya da takviye kullanıyor musun?

Doktor için bunlar rutin sorular, yüzlerce kez duyuyorlar.

Takviyeler ve "libido hapları" hakkında

İnternette "isteği artıran" ürünlerden bahsedilmesi çok yaygın. Çoğu bilimsel olarak yeterince kanıtlanmamış, bazıları ilaçlarla etkileşebiliyor. Bu konuda reklam gören ürünlere para vermeden önce doktor ya da eczacıya sormanı öneririm.

Son olarak

İlaç yüzünden istek düşebilir, ama bu bir kader değil. Seçenekler var, çoğu zaman ayarlama yapılabiliyor. Sen de benzer bir şey yaşadıysan yorumlarda anlat, kimse yalnız olmadığını bilsin.